بررسی جواز بنای قبور و زیارت از دیدگاه احادیث بریلویه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش پژوه دکتری جریان های کلامی معاصر اسلام، جامعه المصطفی العالمیه

2 استادیار دانشگاه کردستان

3 استادیار دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

زیارت قبور و ساخت بنا بر مزار اولیای الهی از مسائل مورد اختلاف در جهان اسلام است. در این میان، فرقه بریلویه در شبه‌قاره هند رویکردی متفاوت از جریان‌هایی نظیر وهابیت و دیوبندیه دارد و با استناد به منابع فقهی و حدیثی اهل سنت، به شدت از مشروعیت این اعمال دفاع می‌کند. مسئله اصلی این پژوهش، تحلیل دیدگاه‌های روایات منابع حدیثی بریلویه پیرامون زیارت و بنای قبور و مقایسه آن با مواضع مخالفان است. مقاله حاضر با هدف تبیین جایگاه زیارت و بنای قبور در اندیشه حدیثی بریلویه، ریشه‌های اعتقادی این رویکرد و استدلال‌های حدیثی آنان نگاشته شده است. این پژوهش با روش توصیفی‑تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، به ویژه آثار مکتوب احمد رضا خان بریلوی (مؤسس فرقه) و دیگر علمای شاخص این مکتب، انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بریلویه بر اساس اصولی چون حیات برزخی اولیا، جواز توسل و شفاعت و احترام به مقام پیامبر و صالحان، زیارت قبور و ساخت بنا (از جمله گنبد و بارگاه) بر مزار آنان را نه تنها جایز، بلکه عملی مستحب و مایه تقرب به خداوند می‌داند. آنان با استناد به آیات قرآن، احادیث نبوی و سیره صحابه، عمل خود را مشروع می‌شمارند و مخالفان خود (وهابیت و دیوبندیه) را متهم به نادیده گرفتن سنت پیامبر (ص) می‌کنند.

کلیدواژه‌ها