جامعة المصطفی العالمیة (مجتمع آموزش عالی قرآن و حدیث) کد پستی: 64391-37191 تلفن معاونت پژوهش: 02537110535 ایمیل مجله:mhp.journals@miu.ac.ir مطالعات حدیث پژوهی 10 19 2025 10 23 درباره نسخه‌های خطی کتاب سلیم (معرفی نسخه‌های «گروه الف» و دو مدل دیگر با شاخصه‌های آنها) درباره نسخه‌های خطی کتاب سلیم (معرفی نسخه‌های «گروه الف» و دو مدل دیگر با شاخصه‌های آنها) 121 160 10980 FA کاظم استادی کارشناسی ارشدعلوم قرآن و حدیث ، دانشگاه قرآن و حدیث قم Journal Article 2025 11 07 کتاب‌های‌ منسوب به سلیم بن قیس، تنها آثار تاریخی ـ کلامی شیعی باقی مانده از قرن اول هجری قمری قلمداد می‌شوند، که به دلایل مختلفی مورد توجه و اهمیت واقع شده‌اند. از ویژگی‌های برجسته این کتاب‌ها، نقل حوادثی است که همواره میان شیعه و سنّی محلّ اختلاف و کشمکش بوده است. با توجه به مناقشات متعدد و متنوع پیرامون ابعاد گوناگون کتاب‌های سلیم، به نظر می‌رسد که اکنون لازم است این کتاب‌ها از جهات مختلف مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد؛ که یکی از آنها، بررسی گونه‌های مختلف نسخه‌های خطی کتاب‌های سلیم است. به نظر می‌رسد، بسیاری از مناقشات حول محور شخصیت سلیم و کتاب‌های منسوب به وی، با بررسی دقیق نسخه‌های خطی و اصالت آنها، و نیز روشن شدن ابهامات و تناقضات مرتبط در آن، روشن گردد؛ البته از سوی دیگر، حتی ممکن است ‌ابهامات و اشکالات جدیدی را پیش روی محققان قرار دهد؛ که برای رد یا اثبات گزارش‌های تاریخی ـ کلامی روایات سلیم، ناچار شوند ابتدا تکلیف این ابهامات نسخه‌شناسی کتاب‌ها را روشن نمایند. نگارنده در طی چهار مقاله، کلیاتی پیرامون نسخه‌های خطی کتاب‌های سلیم و مدل‌های مختلف آن‌ها را مطرح می‌کنیم؛ که مقاله حاضر، دومین آنها است، و به معرفی نسخه‌های «گروه ایکس»، «گروه الف»، «گروه درهم» و شاخصه‌های این نسخ این مدل‌ها پرداخته است. http://mhp.journals.miu.ac.ir/article_10980_f3c43809f31916cb03e55163b9e36a5c.pdf